Diyarbakır’da 56 yıllık arkeoloji skandalı!

Diyarbakır’ın kalbi İçkale’de yer alan ve Türk-İslam arkeolojisinin en önemli hazinelerinden biri kabul edilen Artuklu Sarayı, tam 56 yıl boyunca adeta kaderine terk edildi. 1950’li yıllarda kamuoyunun ve milletvekillerinin ısrarlı baskısıyla başlatılan resmi kazılar, sadece bir yıl sürdükten sonra durduruldu ve yarım asırdan fazla bir süre alana tek bir kazma dahi vurulmadı.

İşte askeri kazılardan telsiz istasyonu inşaatına, büyük keşiflerden inanılmaz bir ihmale uzanan o çarpıcı süreç:

TELSİZ İNŞAATINDAN ÇIKAN TARİH

İçkale'deki gizemli tarihin ilk ayak sesleri 1946-47 yıllarında askeri birliğin temel kazılarıyla duyuldu.

Alandan adeta çini fışkırması üzerine dönemin aydınları harekete geçti. Ancak asıl kırılma noktası 1957 yılında yaşandı.

Bölgeye telsiz istasyonu kurulurken topraktan yeniden eşsiz çini levhalar çıkınca, kamuoyu ve milletvekilleri ayağa kalktı.

Bakanlık baskılara dayanamayarak 15 Eylül 1961'de Prof. Dr. Oktay Aslanapa başkanlığında resmi kazıyı başlatmak zorunda kaldı.

BİR YIL SÜRDÜ, 56 YIL UNUTULDU

Sanat tarihi açısından çığır açan buluntuların ortaya çıktığı kazılar, ne yazık ki sadece 1962 yılına kadar sürdürülebildi.

Kazı başkanı Prof. Dr. Aslanapa’nın başka illerdeki çalışmalara yönelmesiyle, dünya tarihine ışık tutacak Artuklu Sarayı kazısı yarım bırakıldı.

Tam 56 yıl boyunca hiç kimsenin kapısını çalmadığı höyükte sessizlik, ancak 2018 yılında kazıların yeniden başlatılmasıyla bozulabildi.

GİZEMLİ SU KAYNAĞI VE TÜNELLER

Nihayet 2018 yılında yeniden başlayan kazılar, geçen kayıp zamanın faturasını net bir şekilde ortaya koydu.

Amida Höyük içinde binlerce yıldır akan gizemli bir su kaynağı ve bu kaynağa açılan kaçış tünelleri bulundu.

Takip eden yıllarda sarayın kabul salonları, Roma dönemine ait gelişmiş ısıtma ve atık su sistemleri bir bir gün yüzüne çıkarıldı.

Kaynak: Prof. Kenan Haspolat