Doğan Hatun: Sınıfta kalmadık, yetersiz kaldık
AMİDA HABER - Diyarbakır’da geçen hafta başında başlayan kar yağışı şok etkisi yarattı. Saatlerce süren karın kalınlığı bir metreye ulaştı. Yollar kapandı, kaldırımlar buz tuttu. Bir günü yılbaşı tatili, okullar 4 buçuk gün boyunca kapalı kaldı. Tabloda, Diyarbakır Valiliği, Karayolları gibi kurumların sorumluluğu olsa da okların tümü Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne çevrildi. Kar öncesi hazırlığı, kar yağdığı sırada yapılanları, yapılmayanları ya da yapılamayanları Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Doğan Hatun’a sorduk.
Kar Pazartesi başladı kesildi. Çarşamba başlayan kar aralıksız yağdı ve hayat ciddi anlamda felç oldu. Hazırlığınız yok muydu?
Kentin bu şekilde buza bürünmesi en son 2006. Meteorolojinin paylaştığı bilgi 53 yıl önce bu miktara yakın bir kar yağmış. 1985'te buna yakın bir kar yağmış. Valilik ilk gün bir koordinasyon oluşturdu. Bizim de yol dairemiz dahil oluyordu.
Valilik ayrı Belediye ayrı kriz masası oluşturdu. Neden koordinasyon tek çatı altında yürütülmedi?
Eş başkanlık düzeyinde davet edilmedik sadece. Öyle bir negatif bir durum vardı. Ama biz sahada 7/24, 112 ile çalıştık. Hiçbir problem yaşamadık. Bu kar aslında, biraz bu kentin kurumlarının kurumsal altyapısını ortaya çıktı. Bu bir haftalık süreç içerisinde yaşanan sorunlar ve sıkıntılardan ders çıkarıldı. Cuma günü yağacak kar için tedbirler alındı.
Karın yağdığı ilk günden eksiklikler vardı, bunu kabul ediyorsunuz değil mi?
Tabi eksiklik oldu. Yılbaşı meselesi de vardı. Birçok kurum kuruluş kendini tatile de ayırmış olabilir, bilmiyoruz ama güçlü bir koordinasyon yoktu. Şu konuda vicdanen rahatız. Bizim kurumlarla olan diyaloglarımızda aciliyet arz eden, özellikle 112'yi ısrarla belirtmek istiyorum, hiçbir sorun yoktu. 112'den bize binin üzerinde ihbar var. 1000'in bütününe cevap vermişiz. 17 ilçeden 112'den gelen bütün ihbarlara anında öncelik tanıyıp çözüm olduk. Uzun yıllardır böyle bir kar olmadığı için bu kurum da, diğer kurumlar da, ciddi bir altyapı hazırlıkları yoktu.15-20 yıldır bu şehre 5-10 maksimum 10 santim kar yağar.
“Kayyım döneminde araçlar satıldı” açıklaması yapılmıştı belediyeden…
Doğru. Belgeleri de var bizde.
Neden paylaşmadınız?
Böyle bir durumda bunu gündem edip başka bir saptırma yaşanmaması için paylaşmadık. Paylaşma zamanı geldiğinde paylaşacağız elbette. Böyle birilerine cevap olsun diye değil, sorulara cevabını vereceğiz yani.
Şuan ara sokaklarda durum kötü, ana arterlerin refüjleri halen kar dolu, bu karın erimesini mi bekleyeceksiniz?
Sıcaklık hiç sıfırın üstüne çıkmadı, hep eksilerde. Çok büyük miktarda bir kar kitlesi var şehir merkezinde. Kaba haliyle bir matematik hesabı yaparsak, 20 bin kamyondan fazla kar var şu an, şehir merkezinde. İnsan eliyle temizlenecek durumda değil. Biz bu karı taşıma kararı aldık. Son 2 gecedir karları taşımaya başladık. Taşımaya trafiği rahatlatacak şekilde başladık. Ana arterler, ara caddeler, sonra ara sokaklardan kar taşınacak. Abartısız söylüyorum, kente erişebildiğimiz bütün iş makinelerini kiraladık.
Dışarıdan iş makinesi kiraladınız mı?
100'ün üstünde iş makinesi kiraladık. Kaldırımların temizliği için de bazı küçük ekskavatörler var. Onları da kiralamak için, başka illere arkadaşlarımız bakıyor.
“Büyükşehir Belediyesi krizi yönetemedi, sınıfta kaldı” eleştirileri çok yapıldı. Sınıfta mı kaldınız?
Biz ilk gün bir bütün olarak her şeyi koordine ettik. Bizim ilçe belediyeleriyle koordine ettik. Sabah 8.30'ta bütün belediye eş başkanları birlikte bir araya gelip koordine ettiler. Kar yağdığı sırada hastane yollarına öncelik verdik. Halen de hastane, fırın, okul gibi kurumlara öncelik veriyoruz. Ben bir eleştiriye cevap manasında söylemiyorum. “Sınıfta kalma” dediğiniz şey nedir, ben merak ediyorum. Bizim çalışma arkadaşlarımızdan yüz felci geçirenler var. Gecenin 3'üne 4'üne kadar sabahın 5'ine 6'sına kadar o soğuğun altında kar temizledikleri esnada yüz felci geçirdi arkadaşlarımız. Her iki eş başkan, yöneticiler, daire başkanları, personeller 7 / 24 çalıştık. Sınıfı geçtik demiyorum. Ama sınıfta kalmadık. Arkadaşlarımız çalıştı, ama yetersiz kaldık. Hastaneye gitmek isteyip de gidemeyen bir tek kişi var mı bu şehirde? ,
Duraklar tıklım tıklım doldu, insanlar işe gidemedi?
Yarım saatte bir saatte gittiğin işine, 1,5 saatte 2 saatte gittin. Kış dediğin de böyle bir şeydir. Kimsenin kanadı yok. Tepsiyle bu kadar yoğun bir karı havada tutacak gücümüz yoktu. Halkımızı sabırlı, bütün eleştiriler bizim başımız gözümüz üstündedir. Bir problem yok. Biz de kendi eksikliklerimizi görüp tamamlamaya çalıştık, çalışıyoruz. Kurumlarla olan koordinasyonlarımızı daha da güçlü bir pozisyona getirdik.
Cuma günü yeniden kar geliyor, tedbirler alındı mı?
Tedbirleri aldık. Koordineli bir şekilde çalışabilecek durumdayız. Valilikle de, diğer kurumlarla da. Meteoroloji ile de diyalog içerisindeyiz. Sera Başkanla il valimiz dün bir koordinasyon için tekrar bir araya geldiler. Olağanüstü tedbirler aldık. Bakın, ömründe Diyarbakır'ı görmemiş biri, Diyarbakır Belediyesi sınıfta kaldı dedi, yaygara kopardı. Ya kardeşim bir eksiklik varsa eleştir ama vicdansız olma diyoruz. Sen bu şehri görmemişsin, rüyanda bile görmemişsin. Bu şehirde yaşamamışsın. 20 cm'lik bir kar olsaydı bizim hiçbir problemimiz yoktu, hazırlığımız bize yetiyordu. Ama 73 santimetre kar düştü bazı yerlere. Evet, yetersiz kalmış olabiliriz, eksik kalmış olabiliriz ama kimse keyfi bir şekilde bir sokağı temizlememe gibi bir duygu içerisinde değil. Ne bizde, ne ilçe belediyelerinde ne de valilikte ne de karayollarında. Hiçbir kurum böyle davranmadı.
Neden halka, kurumlara, sivil toplum kuruluşlarına bir destek çağrısı yapmadınız?
Şahsım adına söyleyeyim, aklıma gelmedi. Halka bir çağrı yapabilirdik. Kürek hazırlığı bile yaptık, hesap edin. Olağanüstü durumlar için iş makinelerimizin sayısını 100'ün üstünde kiraladık. Bir hazırlık var. Olağanüstü durumlarda yağmur ve benzeri durumlarda DİSKİ’nin vidanjör sayılarına kadar arttırdık. Olağanüstü durumlarda belediyemizin bütün sosyal medyaları da iletişim telefonları da kriz merkezlerimiz de biz de ilçe belediyelerimiz de diğer kurumlara da olağanüstü durumlarda erişebilirler. 7/24 sahada olacağımızı bir kez daha tekrar etmek istiyorum.
HÜDA PAR İl Başkanı’na X hesabınızdan yanıt verdiniz, bu da “eleştiri kaldıramıyorlar” yorumlarına neden oldu.
Belediye eş başkanı olmadan önce de, şimdi de sosyal medyayı kısıtlı kullanan, takip eden ama paylaşım yapmayan biriydim. Ama orada bana yöneltilen çok mesnetsiz bir söylemdi. Cevap verdim. Pişman değilim. Niyetim bir kışkırtma yaratmak değildir.
Doğan Hatun olarak yanıt verdiniz sanırım, yoksa kurumsal bir yanıt mı?
İsmimi kullanarak, bana yalancı demek istemişti. Ben de ona istinaden yalancı değiliz, sahada çalışıyoruz. Bizi tanımıyorsanız geçmiş pratiklerimiz de bunlardır diye bilgi verdim sadece. Kurumumuz (belediye) adına, koordinasyonumuz adına bir cevap değildi. Benim Doğan Hatun olarak ona verdiğim bir cevap. Çünkü o da benim ismimi kullanarak “Doğan Hatun” diye yazmıştı.
Tuzlama çalışmaları çok talep ediliyor, ama tuzun da yer altı suları, asfalt üzerinde olumsuz etkisi var. Bu konuda neler söylersiniz?
Biz, ekolojik dengenin de, içme sularımızın da hesap kitabını yaparak tuz kullanmaya çalışıyoruz. Yoksa tuzumuz çok. Önümüzdeki seneye yetecek kadar tuzumuz var. O konuda stoklarımız var. Ama içme sularımız çok kıymetlidir. İçme sularımızı korumak zorundayız.