Göçte tren yolculuğu bitti: Diyarbakır Garı sessiz

Almanlar tarafından 91 yıl önce inşa edilen ve Osmanlı döneminde geliştirilen Diyarbakır Tren Garı, tarih boyunca kentin en önemli ulaşım noktalarından biri oldu. Yıllarca sevinçlere ve hüzünlerine tanıklık eden gar, aynı zamanda geçimlerini sağlamak için batı illerine gitmek zorunda kalan binlerce kişinin da uğrak noktasıydı.

Bölgeye yeterli yatırımın yapılmaması nedeniyle birçok kişi çalışmak için batıya göç etmek zorunda kaldı. Diyarbakır Tren Garı, özellikle mevsimlik işçilerin göç hikayesinde uzun yıllar kritik bir rol üstlendi. Karayolu ulaşımının bugünkü kadar yaygın olmadığı dönemlerde, işçiler için en önemli ulaşım aracı demiryollarıydı.

Bölgeden, batıya mevsimlik göç

Yaz aylarının gelmesiyle birlikte Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman, Gaziantep ve Mardin başta olmak üzere bölgenin birçok kentinden yola çıkan mevsimlik tarım işçileri; fındık, çay, pamuk ve sebze-meyve hasadı için trenlerle Adana, Mersin ve Konya’ya, oradan da Ege ve Karadeniz illerine gidiyordu. Hasat sezonu öncesinde hazırlıklarını yapan işçiler, valizlerini, çuvallarını ve yataklarını toplayarak araçlarla gara gelir, uzun bekleyişlerin ardından eşyalarını trenlere yükleyip aileleriyle birlikte yola çıkardı. Yoksulluk ve iş imkanlarının sınırlı olduğu bölgede yaşayan insanlar, bu zorlu yolculukları yıllarca sürdürmek zorunda kaldı.

Görüntüler hatıra oldu

Ancak günümüzde ulaşım alternatiflerinin artması ve karayolunun yaygınlaşmasıyla birlikte bu görüntüler tamamen ortadan kalktı. Bir zamanlar tren garında görülen mevsimlik işçi kalabalıkları artık tarihin sayfalarında kaldı.

Girişimler oldu, ancak koşullar elvermedi

Son 7 yıldır Diyarbakır Tren Garı’nı kullanan mevsimlik işçi bulunmuyor. Yaz aylarında yola çıkan işçiler artık karayolunu tercih ediyor. Yaklaşık iki yıl önce işçilerin yeniden trenle seyahat edebilmesi için dönemin AK Parti İl Başkanı Mehmet Raşit Ocak ile görüşmeler yapılsa da var olan koşullardan kaynaklı bu durum gerçekleşmedi. Nakliye maliyetlerinin yüksekliği ve tren güzergahlarının gidilecek yerlere uzak kalması, işçilerin yeniden karayolunu tercih etmesine neden oldu.

Çalışanlara da büyük zorluluklar çıkarıyordu

Öte yandan demiryolunun kullanılmaması yalnızca işçileri değil, gar çalışanları da etkiledi. Geçmişte işçiler, aylarca kullanacakları erzak ve eşyaları yanlarında taşımak zorunda kaldığından garlarda yoğunluk oluşuyor, bu durum hem depolama sorunlarını hem de çeşitli anlaşmazlıkları beraberinde getiriyordu. Diyarbakır Tren Garı, bir dönemin göç hikayelerini ve umut yolculuklarını fotoğraflarda gördüğümüz sessiz tanığı olarak kaldı.