Grönland ile ilgili çarpıcı sonuçlar

Yeni bir bilimsel araştırmaya göre, önümüzdeki on yıllarda Grönland kıyılarında göreceli deniz seviyesinin düşmesi bekleniyor.

Deniz seviyesindeki küresel artışın temel nedeninin, atmosferde biriken sera gazları olduğunu ifade eden bilim insanları şöyle dedi:

''Bu gazlar, normalde uzaya geri yansıyacak ısıyı hapsederek gezegenin ısınmasına yol açıyor. Okyanuslar ise bu fazla ısının büyük bölümünü emiyor.

Isınan su genleşiyor. 'Termal genleşme' olarak adlandırılan bu süreç, gelecekteki küresel deniz seviyesi yükselişinin en büyük itici güçlerinden biri olarak görülüyor. Buna ek olarak, buzulların ve buz tabakalarının erimesi de deniz seviyesinin artmasına katkı sağlıyor.

Ancak Grönland söz konusu olduğunda, bu genel eğilim farklı bir sonuç doğuruyor.

Grönland, yüzeyinin yaklaşık yüzde 80’ini kaplayan ve yer yer bir mil kalınlığa ulaşan devasa bir buzul tabakasıyla örtülü. Bu buz kütlesi her yıl yaklaşık 200 milyar ton kaybediyor.

Bu kadar büyük bir kütlenin erimesi yalnızca okyanuslara su eklemekle kalmıyor; aynı zamanda adanın üzerindeki devasa ağırlığın azalmasına da yol açıyor.

Buz tabakası hafifledikçe, altındaki kara kütlesi yukarı doğru hareket ediyor. Bu sürece izostatik yükselme deniyor.''

Araştırmaya göre, sera gazı emisyonlarının düşük tutulduğu senaryoda, 21. yüzyılın sonuna kadar Grönland’ın bazı bölgelerinde deniz seviyesinin yaklaşık 0,9 metre düşmesi mümkün görünüyor.

Yüksek emisyon senaryosunda ise bu düşüşün 2,5 metreye kadar ulaşabileceği öngörülüyor. Bu durum, adanın okyanustan daha fazla yükselmesi anlamına geliyor.

YERÇEKİMİ ETKİSİ BELİRLEYİCİ ROL OYNUYOR

Bilim insanları, deniz seviyesindeki bu göreceli düşüşte yerçekiminin de önemli bir rol oynadığını vurguluyor.

Büyük buz kütlelerinin çevrelerindeki suyu kendilerine doğru çektiğini kaydeden bilim insanları, buz tabakası kütle kaybettikçe, uyguladığı yerçekimi kuvvetinin azaldığını ve bunun sonucunda da deniz suyunun Grönland çevresinden uzaklaşarak başka bölgelere doğru yeniden dağıldığını ve bunun da ada çevresinde deniz seviyesinin düşmesine neden olduğunu söylüyor.

Araştırmacılar, tarihsel deniz seviyesi ölçümleri ile kara yüksekliği değişimlerine ilişkin gözlemleri bilgisayar modellemeleriyle birleştirerek bu sonuçlara ulaştıklarını bildirdi.

Bilim insanları, küresel ölçekte deniz seviyesinin yükselmeye devam edeceğini ancak bölgesel farklılıkların giderek daha belirgin hale geleceğini belirtiyor.

Grönland örneğinin , iklim değişikliğinin etkilerinin her coğrafyada aynı şekilde yaşanmadığını bir kez daha ortaya koyduğu kaydedildi.

Araştırma, hakemli bilimsel dergi Nature Communications’ta yayımlandı

Kaynak: Sience Alert