Diyarbakır’da herkes yapıyor ama bu detayı az kişi biliyor!
Diyarbakır’da Kurban Bayramı denildiğinde akan sular dururdu ve sokakları enfes kokular sarardı.
Bayram namazının kılınması ve kesim işlemlerinin tamamlanmasının ardından kentteki evlerde hummalı bir mesai başlar.
Kurbanın kendi iç yağı ve kuyruk yağıyla ağır ağır pişen ilk kavurma, misafirler için kurulan dev sofraların baş tacı olurdu.
Ancak günümüzde derinleşen ekonomik kriz, bu köklü geleneğe de büyük bir darbe vurdu.
Artık çok az sayıda vatandaş kurban kesebiliyor ve o eski bayramlardaki gibi her evden kavurma kokuları yükselemiyor.
Bu durum, kurban kesebilen az sayıdaki hanenin pay etme ve yardımlaşma sorumluluğunu daha da artırıyor.
Gelenek, artık her zamankinden daha çok dayanışmayla ayakta tutulmaya çalışılıyor.
İşte tam da bu zorlu şartlarda, Diyarbakır’ın bayram ritüelleri arasında öyle bir detay var ki, kentin yerlileri bile bu sırrın takvime bağlı olduğunu gözden kaçırıyor.
Gurmelerin Bildiği O Büyük Sır Ne?
Diyarbakır mutfağının en asil, coğrafi işaretli lezzetlerinden biri olan ''Ayvalı Kavurma'', kurban etiyle birleştiğinde tam bir lezzet şölenine dönüşüyor.
Etin tuzlu tadı ile ayvanın hafif mayhoş aromasının buluştuğu bu eşsiz yemek, aslında Kurban Bayramı'nın gizli bir ritüeli. Fakat her evde kurban kesilemediği gibi, bu lezzeti bayram sofrasında görmek de her zaman mümkün olmuyor.
Hicri takvimin miladi takvime göre her yıl 10-11 gün geriye kayması, Diyarbakır’ın bu meşhur bayram geleneğini doğrudan etkiliyor.
Eğer Kurban Bayramı sonbahar veya kış aylarına denk geliyorsa, taze kesilen kurban etiyle dalından yeni koparılan ayvalar birleşiyor ve sofralarda adeta bir gastronomi rüzgarı esiyor.
Ancak bayram yaz aylarına denk geldiğinde, taze ayva bulunamadığı için bu asırlık ritüel bir sonraki döneme kadar sessizliğe gömülüyor.
Sunumundaki O Özel Ritüel
Diyarbakır'da bu lezzetin pişmesi kadar sunumu da ayrı bir tören. Pişen et ve ayvalar tencereden alındıktan sonra, geriye kalan o muazzam yağa Diyarbakır tırnak pidesi basılıyor.
Yağı iyice çeken pideler servis tabağının tabanına seriliyor, üzerine lokum gibi pişmiş etler ve ayva dilimleri diziliyor.
Son dokunuş olarak tenceredeki sıcak et suyu da üzerlerine gezdirilerek servis ediliyor.
Muhabir: EYÜP KAÇAR