Tırtılların istilasına uğrayan tarlalar, çaresiz kalmak bir yana dursun, düşmanının kimyasal izini sürüp öyle bir hamle yapıyor ki hayran kalmamak elde değil.
Tırtılların istilasına uğrayan fasulye bitkileri, savunmasız kalmıyor.
Bilim insanları, fasulyenin tırtıl tükürüğünü algıladığı an havaya özel bir koku salarak yırtıcı yaban arılarını yardıma çağırdığını ortaya çıkardı.
Bu keşif, tarımda ilaçsız çözümün kapısını aralıyor.
Tırtılın Tükürüğü Sinyali Tetikliyor
Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, yaygın fasulye türü Phaseolus vulgaris’in sıra dışı savunma mekanizmasını çözdü.
Bitki immünoloğu Natalia Guayazán Palacios ve ekibinin yaptığı çalışmaya göre, fasulye yapraklarında tırtıl tükürüğündeki “inceptin” adlı peptidi tanıyan özel biyolojik reseptörler bulunuyor.
Tırtıl yaprağı kemirmeye başladığında, fiziksel hasardan ziyade tükürüğündeki bu kimyasal madde reseptörleri harekete geçiriyor.
Sinyali alan fasulye, yarasını iyileştirmenin ötesine geçerek havaya özel bir uçucu kimyasal karışımı salgılıyor. Bu koku, yaban arıları için adeta bir “tırtıl yeme zamanı” davetiyesine dönüşüyor.
Reseptörü Olmayan Bitki Çaresiz Kalıyor
Meksika’daki fasulye tarlalarında yapılan deneyler, bu bağışıklık sisteminin gücünü kanıtladı:
Yüzde 40 Daha Az Koruma: İnceptin reseptörü genetik olarak devre dışı bırakılan fasulyeler, tırtıl saldırısına uğrasa da yaban arılarını çağıran o özel “parfümü” salgılayamadı.
Bu bitkilere yardıma gelen yaban arısı sayısı yüzde 40 azaldı.
Sadece Yaralanma Yetmiyor: Bitkiler jiletle kesilip sadece fiziksel zarar verildiğinde yaban arısı ziyaretinde bir değişiklik olmadı. Bu da savunmanın çalışması için tırtılın kimyasal izinin şart olduğunu gösterdi.
Tarımda Kimyasalsız Dönem Başlayabilir
Milyonlarca yıllık evrimsel bir geri bildirim döngüsünün ürünü olan bu keşif, tarım sektörü için büyük bir potansiyel taşıyor.
Bilim insanları, bitkilerin bu doğal bağışıklık ve iletişim mekanizmasını kullanarak, kimyasal pestisitlere ihtiyaç duymadan mahsulleri tırtıl istilasından koruyacak çevre dostu yöntemler geliştirmeyi hedefliyor.
Kaynak: Sience Alert
News
