Diyarbakır tarihinde görülmemiş skandal
Arşivlerden çıkan 1804 tarihli belge, halkı korumakla görevli Diyarbakır Valisi’nin bizzat eşkıyalık yaptığını ortaya koydu.
Diyarbakır’da yaşanan şiddetli kıtlık dönemlerinin, bölgede büyük bir otorite boşluğu ve güvenlik krizine yol açtığı kaydediliyor.
Kriz ortamını fırsata çeviren pek çok grubun asayişsizlik olaylarına karıştığı belirtilirken, Osmanlı arşivlerine yansıyan bir vesika, dönemin en sarsıcı gerçeğini gözler önüne serdi.
VALİNİN EŞKİYALIĞI RESMİ BELGEDE !
3 Aralık 1804 tarihli Osmanlı arşiv belgesine göre; dönemin Diyarbakır Valisi Timur Paşa, kentte yaşanan kıtlık ve otorite zafiyetini fırsat bilerek bizzat eşkıyalık faaliyetlerine girişti.
Gözden kaçırmayın
-->Diyarbakır’ın Kayıp Manastırı: Mar İliya
İçeriği Görüntüle
Halkın can ve mal güvenliğini sağlaması gereken en üst düzey mülki amirin bölgedeki yağma ve hukuksuzlukların merkezinde yer almasının, devlet otoritesini kökünden sarstığı ifade ediliyor.
Durumun kontrolden çıkması üzerine payitahtın harekete geçtiği anlatılan belgede, Timur Paşa’nın yasa dışı faaliyetlerinin derhal durdurulması ve kendisinin yakalanarak adalete teslim edilmesi görevinin bölgedeki başka bir valiye devredildiği bilgisi yer alıyor.
KERVANLAR YAĞMALANDI, HAC YOLLARI KAPANDI
Bölgede baş gösteren otorite boşluğunun, yardım faaliyetlerine de darbe vurduğu belirtiliyor.
Eşkıya gruplarının açlıkla mücadele eden halka erzak taşıyan yardım kervanlarını hedef aldığı ve bu durumun insani krizin boyutlarını daha da derinleştirdiği kaydediliyor.
Eşkıyalık olaylarının sadece şehir merkeziyle sınırlı kalmadığı; ticaret yollarının yanı sıra bölgeden geçen hac güzergâhlarının da büyük tehdit altına girdiğini ifade eden dönemin arşiv belgeleri, bölgedeki karmaşık aşiret yapılarının ve kontrolden çıkan yerel güçlerin de güvenliği zayıflatan en temel unsurlar arasında yer aldığını aktarıyor.
Kaynak: Osmanlı Arşiv Belgeleri / Diyarbakır Tarihi Araştırmaları / Dr. Sabri Mengirkaon Mardin Artuklu Üniv