Evrenin ilk sıvısının sırrını çözebilecek yeni yöntem

ABD’deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara (UCSB) araştırmacıları, ağır kuarkların bu tür ortamlarda nasıl hareket ettiğini hesaplayan yeni bir teori geliştirdi.

Çalışmalarında evrenin ilk dönemlerinde oluşan kuark-gluon plazmasının yapısını anlamak için Albert Einstein’ın 1905 yılında ortaya koyduğu Brown hareketi teorisinden yararlanıldığını kaydeden araştırmacılar, ağır kuarkların plazma içinde beklenenden daha büyük ve dengesiz itme kuvvetlerine maruz kalabildiğini gösterdi.

Araştırmada, ağır kuarkların hareketindeki büyük değişimlerin, kuark-gluon plazmasının iç yapısı hakkında önemli bilgiler taşıdığının belirlendiğini ifade eden bilim insanları, bu değişimlerin sıklığı ve yönünün plazmanın mikroskobik özelliklerini anlamak için kullanılabileceğini söyledi.

Çalışmanın sonuçları, evrenin ilk dönemlerinde var olan kuark-gluon plazmasının basit bir gazdan çok, güçlü etkileşimlere sahip bir sıvıya benzediğine işaret ediyor.

MIT ve UCSB araştırmacılarının çalışması, 5 Kasım 2026’da Physical Review Letters dergisinde yayımlandı.

Kaynak: MIT News