Diyarbakır, görkemli surları, muazzam kapıları ve tescilli tarihî yapılarıyla olduğu kadar, yüzyılların süzgecinden geçerek hafızalardan silinmeye yüz tutan kadim yer isimleriyle de zengin bir geçmişe sahip.
KANKIRT İSMİ NEREDEN GELİYOR ?
Tarihî kaynaklarda ve Süryani kroniklerinde sıklıkla karşımıza çıkan Kankırt, geçmişte sadece sıradan bir yerleşim yeri değildi.
Yapılan dilbilimsel ve topoğrafik araştırmalara göre Süryanice kökenli bir adlandırma olan Kankırt (Qan-Qirt); “Pınar Köyü”, “Su Başı Yerleşimi” veya “Kayalık Kaynak Yeri” anlamlarına geliyor.
Bölgenin Göksu Çayı ve Dicle havzasıyla olan doğrudan teması, bu tarihî ismin coğrafi yapıyla ne kadar güçlü bir bağ kurduğunu kanıtlıyor.
Süryani ve Doğu Roma kaynaklarında geniş yer bulan Kankırt, Cumhuriyet dönemi idari düzenlemeleri kapsamında resmi kayıtlara “Çarıklı” olarak geçti.
DİYARBAKIR HAFIZASINDAKİ DİĞER KADİM İSİMLER
Diyarbakır ve çevresinde, Kankırt gibi geçmişte farklı dillerde (Süryanice, Ermenice, Kürtçe, Latince) anılan ve zengin bir tarih barındıran pek çok yer adı bulunuyor:
Tenzax / Bağıvar (Sur): Kırklar Dağı’nın hemen arkasında yer alan ve günümüzde Bağıvar olarak bilinen yerleşim, eski kayıtlarda uzun süre Tenzax veya Kabaklı adıyla anıldı.
Arkathiocerta / Eğil: Doğu Roma ve Asur kaynaklarında Peygamberler Şehri Eğil, Arkathiocerta veya Caricathiocerta olarak geçiyor.
Sesania / Hilar (Ergani): Çayönü Neolitik yerleşkesinin yanı başındaki Hilar Mağaraları bölgesi, antik dönem haritalarında Sesania adıyla yer alıyor.
<!–
Gözden kaçırmayın
–>
Proje destek aldı, Diyarbakır’da 125 kadın desteklenecek
İçeriği Görüntüle
Abarne / Malabadi (Silvan): Dünyaca ünlü Malabadi Köprüsü ve çevresi, tarihî coğrafya metinlerinde Abarne ismiyle not düşülmüştür.
Fis Ovası (Lice): Antik çağlardan bu yana stratejik bir geçit ve konaklama noktası olan alan, orijinal ismini asırlardır koruyan nadir coğrafyalardandır.
Çarıklı’dan Eğil’e kadar uzanan bu köklü isimlendirmeler, Diyarbakır’ın yalnızca taş yapılarla değil, katmanlı bir dil ve kültür mirasıyla da ne kadar derin bir medeniyet birikimine sahip olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Kaynak: Süryani Kronikleri, Doğu Roma Kaynakları ve Tarihî Coğrafya Arşivleri / Diyarbakır tarih araştırmacı
News
