Halkalı gezegen Satürn, atmosferindeki şaşırtıcı geometrik oluşumlara bir yenisini daha ekledi. Bilim insanları, onlarca yıldır gezegenin kuzey kutbunda gözlemlenen ünlü altıgen yapının ardından, bu kez güney kutbunda 10 kenarlı devasa bir bulut yapısı tespit etti.
“Science Advances” dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, yeni keşfedilen ongen yapı yaklaşık 167 bin 820 kilometre genişliğe ulaşıyor ve bu büyüklükteki her bir kenarın uzunluğu yaklaşık 16 bin 780 kilometreyi buluyor. Bu devasa boyutlar, güney kutbundaki yeni oluşumun kuzeydeki 32 bin kilometrelik altıgenden katbekat büyük olduğunu gösteriyor.
Yıllar sonra gelen sürpriz görüntü
Yeni yapının varlığı, NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu tarafından kaydedilen verilerin incelenmesiyle gün yüzüne çıkarıldı. Satürn’ün eksen eğikliği nedeniyle gezegenin güney yarımküresi 2012 ile 2023 yılları arasında Dünya’dan net şekilde gözlemlenemiyordu.
Görüş açısının yeniden uygun hale gelmesiyle elde edilen görüntüler, gökbilimcilere daha önce izine hiç rastlanmamış bu simetrik bulut desenini sundu. Uzmanlar, kuzeydeki altıgenin keşfedildiği günden bu yana güney kutbunda benzer bir geometrik desen aradıklarını ancak bugüne dek hiçbir işaret bulamadıklarını belirterek sonucun kendileri için de büyük bir sürpriz olduğunu kaydetti.
Oluşumun evrimi merak konusu
Bilgisayar simülasyonları ve atmosferik akıntı deneyleri, ongen yapının kıvrılan bir atmosferik jet akımına hapsolan dalgalanmalar sonucunda meydana geldiğine işaret ediyor. Kuzey kutbundaki altıgen onlarca yıldır biçimini ve rengini sabit şekilde korurken, yeni keşfedilen ongenin kenarlarındaki parlaklık ve koyuluk oranlarının değişkenlik gösterdiği görüldü. Araştırmacılar, bu durumun yapının halen dinamik bir evrim sürecinde olduğunu gösterdiğini vurguluyor.
Gökbilimciler, bölgedeki güneş radyasyonunun zirveye ulaşacağı 2032 yılına kadar bu atmosferik olguyu yakından takip etmeyi planlıyor. Bu süreçte devasa ongenin giderek daha dengeli bir hale mi geleceği yoksa bozularak dağılacak mı sorusuna yanıt aranacak. Yeni bulguların sadece Satürn’ü değil, genel olarak gezegen meteorolojisini ve dev gaz kütlelerinin atmosfer dinamiklerini anlama yolunda önemli bir adım olduğu belirtiliyor.
News
