Diyarbakır tarihinde bir zaman yolculuğu

İngiliz seyyah ve araştırmacı Gertrude Bell’in ilkbahar aylarında kadrajına aldığı bu eşsiz kare, bugün binlerce insanın üzerinden geçtiği meydanların altındaki gizli tarihi belgeliyor.

Diyarbakır Surları’nın Dağkapı ile Urfa Kapı arasında uzanan heybetli burçları tüm ihtişamıyla yükselirken, ön planda ise bugün yerinde yeller esen devasa bir mezarlık alanı görülüyor.

Osmanlı döneminde Sur dışında yer alan ve kentin ulemaları ile tanınmış ailelerinin defnedildiği Dağkapı (Rıdvanağa) Mezarlığı, imar ve genişleme projeleriyle zamanla tamamen ortadan kalktı.

Günümüzde Dağkapı Meydanı ve ana bulvarların bulunduğu bu alan, fotoğrafta kırık mezar taşları ve asırlık kitabeleriyle kentin sessiz tanıklığını yapıyor.

İngiltere Newcastle Üniversitesi arşivlerinde saklanan bu tarihi belge, Diyarbakır’ın kaybolan mekânsal hafızasını ve yok olan sivil mimarisini hatırlatan en çarpıcı vesikalardan biri olarak arşivdeki yerini koruyor.

Muhabir: EYÜP KAÇAR