Last Updated on Nisan 11, 2026 by EDİTÖR
Gökbilimciler, 3 Şubat 1966’da Ay’a indiğinden beri kayıp olan Sovyet uzay aracı Luna 9’un son dinlenme yerini bulmuş olabileceklerine inanıyorlar.
31 Ocak 1966’da Sovyetler Birliği, Molniya-M roketini kullanarak Luna 9’u fırlattı. Luna 9’dan önce Ay yüzeyine başka sondalar inmişti; Luna 2, ay yüzeyine çarpan ilk sondaydı. Ancak Luna 9 tarihteki ilk görev oldu. yumuşak iniş başka bir gök cisminde. Luna 9, yüzeye yaklaşırken bir iniş kapsülü fırlattı ve ardından düşme bölgesinden uzaklaşıp ay yüzeyine huzur içinde çarpmak için manevra yaptı.
İniş kapsülü birkaç kez zıplayıp durdu ve kendini sabit tutmak için yaprak benzeri dört panel açtı. Daha sonra, bir TV kamerası ve döner ayna sistemi kullanan sonda, Dünya olmayan bir kayanın yüzeyinden alınan ilk görüntüleri alıp geri göndermeye başladı. Sonda, piller bitene kadar üç gün boyunca çalışır durumda kaldı ve Dünya’daki bilim insanlarıyla bağlantısı kesildi. Görev çok fazla bilimsel deney içermese de geziden çok şey öğrendik.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), “Bu, başka bir gök cismine yapılan ilk yumuşak inişti.” açıklıyor. “Yüzeyin güvensiz bir bataklık olduğu yönündeki şüpheleri ortadan kaldırarak Ay’a insanlı gezilerin önünü açtı.”
İnişin ardından Sovyetler Birliği, Luna 9 iniş alanının tahmini koordinatlarını Sovyet gazetesi Pravda’da yayınladı. Ancak hesaplamalardaki belirsizlik nedeniyle sonda yayınlanan koordinatlardan onlarca kilometre uzakta olabilir. Aradan geçen yıllarda, ay yüzeyine çok daha iyi bir bakış açısı elde ettik ancak uzay uçuşu tarihinin bu parçasını tespit edemedik.
Yeni ekip, çalışmalarında şöyle açıklıyor: “Ay Yörünge Keşif Kamerası (LROC) Dar Açılı Kamera, 2009’dan bu yana sürekli olarak Ay’ı görüntülüyor ve 0,25 m piksel⁻¹ çözünürlüğe kadar hem doğal hem de antropojenik yüzey özelliklerinin benzersiz bir kaydını sağlıyor.” Ortaya çıkan geniş veri kümesi içindeki yapay nesneleri tanımlamak, aydınlatma değişkenliği, karmaşık arka planlar ve birçok hedefin küçük piksel ayak izleri nedeniyle bir zorluk olmaya devam ediyor.”
Ekip, “Yalnızca Bir Kez Bakarsınız—Dünya Dışı Eser” (YOLO-ETA) adlı bir makine öğrenimi algoritmasını eğiterek bu durumu düzeltmeyi hedefledi ve LROC verilerinde insan yapımı kalıntılar olup olmadığını araştırdı. aya iniş yapanlar. Algoritma eğitildikten sonra, bilinen iniş bölgelerine ait daha önce görmediği görüntüler sunuldu ve bunları yüksek bir güvenle iniş alanları olarak tanımlayabildi. Buna daha sonraki Luna 16 iniş aracı da dahildi.
Bunun ardından ekip YOLO-ETA’yı Luna 9 sondasını aramak için çalışmaya başlattı. Buluntu kesin olmaktan uzak olsa da ekip, uzay aracının olası dinlenme yerini belirlediklerine inanıyor.
Ekip şöyle yazıyor: “Luna 9 uzay aracının yerini belirleme konusunda uzun süredir devam eden soruna uygulandığında, model, çeşitli bağımsız olasılık testlerini karşılayan, 7.03° Kuzey ve –64.33° Doğu yakınında bir dizi aday eser tespit etti: farklı aydınlatma geometrileri altında tekrarlama, görev bileşenlerinin beklenen dağılımıyla uyumlu uzaysal ayrımlar ve Luna 9’un yüzey panoramalarında kaydedilen düz ufukla tutarlı yerel topoğrafya.” Bu sonuçlar kesin bir kanıt teşkil etmiyor.” İniş aracının kurtarılmasıyla ilgili, ancak hedeflenen yeniden görüntüleme için güvenilir bir site belirlediler.”
Hedeflenen yeniden görüntüleme LROC veya gelecekteki yörünge araçlarının Luna 9’un bulunup bulunmadığını görmesi tavsiye edilir.
Ekip, “Sonuç ne olursa olsun, bu çalışma, YOLO-ETA gibi kompakt derin öğrenme mimarilerinin Dünya yörüngesinin ötesine geçebileceğini ortaya koyuyor” diyerek, “Ay’ın teknolojik eserlerinin sistematik araştırmalarına olanak tanıyor ve en yakın gök komşumuzun sorumlu bir şekilde keşfedilmesini destekliyor.”
Çalışma şurada yayınlandı: npj Uzay Araştırmaları.
1
2025’te dünyada kaç ülke var?
690 kez okundu
2
Bilim adamları, havadan co₂ yakalayan canlı yapı materyali yaratıyor
493 kez okundu
3
Hawaiʻi Abyssal Nodüller ve İlişkili Ekosistemler Expedition
306 kez okundu
4
Porsuk Zeyve Höyük’teki Hitit dönemine ait 3500 Yıllık Kerpiç Yapılar
265 kez okundu
5
Jurnal ve Jurnalcilik ne demek? Osmanlı’dan günümüze ihbarcılık
232 kez okundu