Diyarbakır, tarihi surları ve binlerce yıllık geçmişinin yanı sıra farklı inançların bir arada yaşadığı kültürel yapısıyla da dikkati çekiyor.
Tarihi arşiv belgeleri ve kitabelerde yer alan bilgiler, kentin 1.577 yıl önce Kudüs’e gitmek isteyen Hristiyan hacıların güzergâhında önemli bir durak olduğunu ortaya koyuyor.
Dağkapı civarında bulunan Grekçe bir kitabede, milattan sonra 449 yılında burada bir han inşa edildiği belirtiliyor.
Kitabeye göre hanın, Diyakos Appios’un girişimleri ve bazı kişilerin bağışlarıyla yaptırıldığı belirtiliyor. Yapının inşasının ise Paulos isimli taş ustası tarafından tamamlandığı kaydediliyor.
Söz konusu hanın, Kudüs’e gitmek üzere yola çıkan Hristiyan hacıların konakladığı yerlerden biri olduğu aktarılıyor.
Hac yolculuğuna çıkan ziyaretçiler, Dağkapı yakınlarındaki handa birkaç gün kalarak dinleniyor, ibadetlerini sürdürüyor ve ardından Kudüs’e doğru yollarına devam ediyordu. Dönüş yolunda da aynı konaklama noktasının kullanıldığı belirtiliyor.
Yaklaşık 1.600 yıl önce hacılara hizmet veren hanın günümüze ulaşmadığı, bugün yapıya ait ayakta kalmış bir kalıntının bulunmadığı ifade ediliyor.
Böylece bir dönem Kudüs yolculuğunun önemli duraklarından biri olan yapı, varlığını tarihi kayıtlar ve kitabeler aracılığıyla sürdürüyor.
DİYARBAKIR FARKLI İNANÇLARIN BULUŞMA NOKTASIYDI
Diyarbakır, tarih boyunca farklı din ve mezheplere mensup toplulukların bir arada yaşadığı önemli merkezlerden biri oldu.
<!–
Gözden kaçırmayın
–>
Diyarbakır’da kadın emeğine kadınlar sahip çıktı
İçeriği Görüntüle
Şemsiler, Yahudiler ve Hristiyanların yaşadığı kentte, Hristiyan topluluklar da farklı mezhep ve kilise geleneklerine ayrılıyordu.
Gregoryen Ermeniler, Yakubi Süryaniler, Ortodoks Rumlar, Nasturiler ve Keldaniler, Diyarbakır’ın çok kültürlü dini yapısının önemli unsurları arasındaydı.
Özellikle Hristiyanlığı erken dönemde benimseyen topluluklardan biri olan Süryaniler için Diyarbakır’ın, önemli bir dini ve kültürel merkez niteliği taşıdığı ifade edilirken, V. yüzyıldan itibaren Ermeni, Rum, Nasturi, Keldani ve Melkit topluluklarının bölgede yaşadığı kaydediliyor.
Tarihi kaynaklarda Diyarbakır’da geçmişte 22 kilisenin bulunduğu bilgisi de yer alıyor.
Bu ibadethanelerde Süryani, Keldani, Nasturi, Ermeni ve Rum cemaatleri ibadet ediyordu. Zaman içerisinde bu yapıların bir bölümü yıkılırken bazıları günümüze kadar ulaşarak ibadete açık kalmayı sürdürdü.
HRİSTİYANLIK DİYARBAKIR’A NASIL GELDİ?
Diyarbakır’da Hristiyanlığın geçmişinin milattan sonra 1. yüzyılın ortalarına kadar uzandığı belirtiliyor.
Tarihi anlatımlara göre Hz. İsa’nın 70 öğrencisinden biri olarak kabul edilen Adey’in, Hristiyanlığı bölgeye getiren isimlerden biri olduğu belirtiliyor.
Adey’in ardından öğrencisi Agey’in de Eğil, Lice, Silvan, Harput ve Mardin başta olmak üzere çevre yerleşimlerde Hristiyanlığın yayılmasında rol oynadığı aktarılıyor.
Kaynak: Kenan Haspolat, “Diyarbakır’da Gayrimüslimler ve Yaşam” (2010); Fatma Kaya, “Diyarbakır’daki Roma Mi
News
