Last Updated on Kasım 17, 2026 by cegamedya
Diyarbakır, yüzyıllar önce ev sahipliği yaptığı eğitim ve bilim merkezleriyle de dikkati çekiyor. Kentin güneybatısında, bugünkü Çarıklı çevresinde bulunduğu aktarılan Mar İliya Manastırı, geçmişte önemli bir ilim ve eğitim merkezi olarak öne çıkıyordu.
Tarihî kaynaklarda yer alan bilgilere göre manastır, farklı bölgelerden gelen rahiplerin ve eğitim almak isteyen öğrencilerin buluşma noktasıydı.
Burada çok sayıda kitabın toplandığı geniş bir kütüphane oluşturulmuş, farklı alanlarda eserler bir araya getirilmişti.
ÖĞRENCİLER FARKLI BÖLGELERDEN GELİYORDU
Abul Faraç Tarihi’nde aktarılan bilgilere göre, manastırın inşasının tamamlanmasının ardından farklı yerlerden rahipler buraya gelmiş, eğitim almak isteyen öğrenciler de manastıra sığınmıştı.
Aynı kaynakta, çok sayıda yazarın yetiştiği ve farklı alanlara ait kitapların toplandığı manastırın zamanla bir yüksek eğitim merkezi haline geldiği ifade ediliyor.
DİYARBAKIR VE METROPOLİT
Mar İliya Manastırı’nın kütüphanesinin, yalnızca kendi döneminin değil, sonraki yüzyılların da önemli bilgi merkezlerinden biri olduğu aktarılıyor.
Metinde yer verilen bilgilere göre, kütüphanenin XII. yüzyılın ortalarına kadar varlığını sürdürdüğü kaydediliyor.
Diyarbakırlı Metropolit Yuhanna’nın 1203 yılında kütüphanedeki kitaplara yeni eserler eklediği belirtilirken, Urfalı Mar Yakub’un ”Yaratılışın Altı Günü” adlı eserinin de Diyarbakır’daki bu kütüphaneden Musul’a götürüldüğü aktarılıyor.
MANASTIRDAN BUGÜNE ESER KALMADI
Kankırt’taki Mar İliya Manastırının, yüzyıllar boyunca çeşitli onarımlardan geçtiği ve 1172 yılında Patrik Mihael’in manastırın odalarını tamir ettirdiği, 1484 yılında kilise bölümünde onarım çalışmaları başlatıldığı, 1724 yılında ise Patrik İgnatius Şükrullah’ın manastırın bakım ve inşaat işleriyle ilgilendiği kaydediliyor.
Günümüzde manastırdan herhangi bir fiziksel kalıntı bulunmuyor.
Kaynak: Aziz Günel, Türk Süryaniler Tarihi; Gregory Abul Faraç, Abul Faraç Tarihi; Prof. Dr. Yusuf Kenan Has
1
Mardinli Ozan Kabak, Beşiktaş’a karşı sahaya çıkıyor
277 kez okundu
2
Amedspor’un 2025 performansı belli oldu
264 kez okundu
3
Yasa dışı bahis soruşturmasında iddianame tamamlandı
262 kez okundu
4
Amedspor – Keçiörengücü maçının biletleri satışta
254 kez okundu
5
Amedspor-Konyaspor maçının biletleri satışa çıkıyor
253 kez okundu