Kara deliklerle ilgili yeni araştırma ezber bozdu

MIT (Massachusetts Teknoloji Enstitüssü) öncülüğünde yürütülen ve Physical Review Letters Dergisinde yayımlanan çalışma, kara deliklerin adeta bir ”soyağacına” sahip olabileceğini gösteriyor.

Bilim insanlarına göre, büyük yıldızların yaşamlarını tamamlamasının ardından oluşan kara delikler, zamanla birbirlerine yaklaşarak birleşebiliyor. Bu birleşmeler sonucunda ortaya çıkan daha büyük kara delikler ise milyonlarca yıl sonra yeniden başka kara deliklerle çarpışabiliyor.

Araştırmacılar bu süreci ”hiyerarşik birleşme” olarak tanımlıyor. Buna göre bazı kara delikler tek bir yıldızın kalıntısı değil, daha önce gerçekleşmiş birden fazla kara delik birleşmesinin ürünü olabilir.

YÜZDE 14’LÜK ORAN DİKKAT ÇEKTİ

Araştırma ekibi, LIGO, Virgo ve KAGRA gözlemevlerinin bugüne kadar kaydettiği 155 kara delik birleşmesini yeniden analiz etti.

Elde edilen bulgular, evrende birleşen kara deliklerin yaklaşık yüzde 14’ünün ikinci nesil kara delikler olabileceğini gösterdi.

Başka bir ifadeyle, bu kara deliklerin daha önce iki küçük kara deliğin birleşmesiyle oluştuğu değerlendiriliyor.

Araştırmacılar, bunun kara deliklerin oluşumunda sanılandan çok daha yaygın bir süreç olabileceğini belirtiyor.

DÖNÜŞ HIZLARI İPUCU VERDİ

Bilim insanları, ikinci nesil kara deliklerin en önemli özelliğinin çok hızlı dönmeleri olduğunu ifade ediyor. Çünkü iki kara deliğin çarpışması sırasında ortaya çıkan enerji, yeni oluşan kara deliğe yüksek bir dönme hızı kazandırıyor.

Yerçekimi dalgalarını inceleyen ekip, alışılmışın dışında yüksek dönüş hızına sahip kara deliklerin geçmişte en az bir kez daha birleşme yaşamış olabileceğini tespit etti.

DEV KARA DELİKLERİN GİZEMİ ÇÖZÜLEBİLİR

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de çok büyük kütleli kara deliklerle ilgili oldu.

Mevcut yıldız evrimi modelleri, yaklaşık 45 Güneş kütlesinin üzerindeki birçok kara deliğin tek bir yıldızın çökmesiyle oluşmasının zor olduğunu öngörüyor. Ancak gözlemlerde bu sınırın üzerinde çok sayıda kara delik tespit ediliyor.

Araştırmacılar, bu dev kara deliklerin daha önce oluşmuş kara deliklerin tekrar tekrar birleşmesiyle meydana gelmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Kaynak: mit.edu