Özette, küresel ticaret politikalarına yönelik belirsizliğin yüksek seviyelerde devam ettiği, buna karşın küresel büyüme görünümünde sınırlı da olsa toparlanmanın sürdüğü belirtildi. Türkiye’nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin 2025’te yüzde 1,9; 2026’da ise yüzde 2,3 artmasının beklendiği ifade edildi.
EMTİA VE ENERJİ FİYATLARINDA KARIŞIK SEYİR
Küresel talepteki zayıflama ve arz yönlü gelişmelerin ham petrol fiyatlarını baskılamaya devam ettiği, bu süreçte enerji emtia fiyatlarının gerilediği ancak değerli metaller kaynaklı olarak enerji dışı emtia fiyatlarında sınırlı yükseliş görüldüğü aktarıldı.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE POLİTİKA BELİRSİZLİKLERİ ÖN PLANDA
Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere ülkelerin ticaret ve ekonomi politikalarına ilişkin belirsizlikler ile jeopolitik risklerin küresel ekonomik faaliyetler açısından en önemli risk unsurları olduğu vurgulandı. Bu ortamda, gelişmekte olan ülkelere portföy girişlerinin sürdüğü ancak belirsizliklerin risk oluşturduğu belirtildi.
MEVDUAT VE KREDİ FAİZLERİNDE DÜŞÜŞ
Eylül ayında politika faizinde indirim beklentisiyle birlikte TL mevduat faizlerinin 25 Temmuz’a göre 242 baz puan azalarak yüzde 50,1 seviyesine düştüğü kaydedildi. Aynı dönemde ticari kredi faizleri 265 baz puan düşüşle yüzde 50,2’ye, konut kredisi faizleri 262 baz puan azalışla yüzde 39,3’e geriledi. Taşıt kredisi faizleri de 300 baz puan düşerek yüzde 42 seviyesine indi.
MAKROİHTİYATİ DÜZENLEMELERDE YENİ ADIMLAR
Parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla mevcut dönemde bir dizi makroihtiyati düzenleme yapıldığı bildirildi.
Kredi büyüme oranları artık 4 yerine 8 haftada bir hesaplanacak.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı.
TL’ye geçişe bağlı komisyon uygulaması kaldırıldı, yeni komisyon oranları artırıldı.
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme (KOBİ) tanımında ciro sınırı 500 milyon TL’den 1 milyar TL’ye çıkarıldı.
REZERVLER ARTTI, RİSK PRİMİ GERİLEDİ
TCMB brüt uluslararası rezervlerinin 25 Temmuz’dan bu yana 8,3 milyar dolar artarak 5 Eylül itibarıyla 180,1 milyar dolara yükseldiği belirtildi.
Türkiye’nin 5 yıllık Kredi Risk Primi (CDS) ise 267 baz puana geriledi.
GSYH BÜYÜMESİ BEKLENTİLERİ AŞTI
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), 2025’in ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,8, çeyreklik bazda yüzde 1,6 artışla beklentilerin üzerine çıktı. Revizyon sonrası veriler hizmetler sektörünün büyümeye en büyük katkıyı sağladığını, sanayinin de yeniden pozitife döndüğünü gösterdi. İnşaat sektörü de büyümeyi destekledi.
SANAYİ VE TÜKETİM VERİLERİNDE KARIŞIK GÖRÜNÜM
Sanayi sektörü katma değeri ikinci çeyrekte yıllık yüzde 6,1, çeyreklik yüzde 2,3 arttı.
Temmuzda sanayi üretimi aylık bazda yüzde 1,8 azalırken yıllık bazda yüzde 5 arttı. Kapasite kullanım oranları düşerken,
imalat sanayine yönelik anketler üçüncü çeyrekte zayıf bir görünüm sergiledi.
Perakende satışlar yavaşladı, otomobil satışları ivmelendi, beyaz eşya satışları ise geriledi.
İSTİHDAM ARTARKEN İŞSİZLİK GERİLEDİ
Mevsimsellikten arındırılmış istihdam temmuzda 32,6 milyon kişi oldu ve çeyreklik bazda yüzde 0,2 arttı.
İşgücüne katılım oranı düşerken işsizlik oranı yüzde 8,0 seviyesine geriledi. Firmaların istihdam beklentilerinin ise ortalamanın altında seyrettiği aktarıldı.
CARİ DENGE VE DIŞ TİCARETTE GELİŞMELER
Haziranda cari işlemler dengesi 2 milyar dolar açık verdi, 12 aylık cari açık 18,9 milyar dolara yükseldi. Seyahat gelirleri ise aylık bazda 6 milyar dolar ile güçlü seyrini sürdürdü. Ağustosta ihracat ve ithalat mevsimsellikten arındırılmış olarak geriledi. Altın ithalatı 1,1 milyar dolar olurken 12 aylık toplam 20,4 milyar dolara ulaştı.
GENEL DEĞERLENDİRME: TALEP ZAYIF, DEZENFLASYON SİNYALLERİ GÜÇLENİYOR
Özetle, küresel risklerin devam ettiği ancak yurt içi talebin zayıfladığı ve dezenflasyonist sürecin güçlenmeye başladığı ifade edildi. TCMB, makroihtiyati adımlar ve para politikası araçlarıyla fiyat istikrarını desteklemeyi sürdüreceğini bildirdi.
News
