Last Updated on Kasım 9, 2026 by cegamedya
Diyarbakır’ın görkemli surları, taşıdığı binlerce yıllık izle dünyanın dört bir yanından araştırmacıların ve gezginlerin ilgi odağı olmaya devam ediyor.
Tarihî yapıların geçmişine dair ipuçları barındıran en kıymetli arşivlerden biri de 20. yüzyılın başlarında kenti ziyaret eden İngiliz yazar ve arkeolog Gertrude Bell’in objektifine takılan kareler. 1909 yılının Mayıs-Haziran aylarında Diyarbakır’a gelen Bell’in, kentin en görkemli savunma noktalarından biri olan Ulu Beden Burcu’nun üst kısmında çektiği bu tarihi fotoğraf, hem mimari ihtişamı hem de taşıdığı soru işaretleriyle dikkati çekiyor.
FOTOĞRAFTAKİ FİGÜR KİM ?
Fotoğraf yapay zeka tarafından renklendirildi
Objektife yansıyan kalede, devasa bazalt taş kemerlerin ve sur kalıntılarının önünde duran fesli ve ceketli bir şahıs göze çarpıyor.
1909 yılının zorlu koşullarında bölgeyi dolaşan İngiliz seyyaha eşlik eden yerel bir rehber veya Osmanlı dönemi görevlisi olduğu tahmin edilen bu figür, karede adeta dönen zamanın sessiz bir tanığı olarak duruyor.
ULU BEDENİN YAPILIŞ NEDENİ ?
Gertrude Bell’in 1909 yılında Ulu Beden’den çekilen fotoğrafın orijinali
Fotoğrafa ev sahipliği yapan Ulu Beden (halk arasındaki bilinen adıyla Ben-u Sen) Burcu, sıradan bir savunma yapısı değil; tam anlamıyla taş işçiliğinin bir başyapıtı.
Artuklu Hükümdarı Melik Salih adına inşa ettirilen, 1208 yılında Bercis oğlu İbrahim Bey tarafından son şekli verilen burç, silindirik mimarisi ve üzerindeki çift başlı kartal ile kanatlı aslan kabartmalarıyla büyülüyor.
Halk arasında usta ile kalfanın “Ben mi, sen mi daha güzel yaptın?” iddiasına dayanan efsanesiyle dilden dile dolaşan bu devasa yapı, bu nedenle Ben-u Sen olarak da adlandırılıyor.
Kaynak: Gertrude Bell Arşivi (Newcastle Üniversitesi) / Diyarbakır Tarihî Surlar ve Artuklu Dönemi Kayıtları
1
Amedspor’un 2025 performansı belli oldu
256 kez okundu
2
Yasa dışı bahis soruşturmasında iddianame tamamlandı
254 kez okundu
3
Amedspor – Keçiörengücü maçının biletleri satışta
243 kez okundu
4
Amedspor’a Kürtçe slogandan ikinci ceza
219 kez okundu
5
Diyarbakır’da iki uzman çavuş tutuklandı: İşte nedeni
205 kez okundu