Yeni bir araştırma, 1960’lardan bu yana şarkı sözlerinin giderek daha karanlık temalara, bireyciliğe ve ahlaksızlığa odaklanmasıyla pop müziğin giderek daha olumsuz hale geldiğini ortaya çıkardı. Ancak analizin arkasındaki araştırmacılar bunu ahlaki bir hakaret olarak çerçevelemek yerine, bunu kültürel manzaradaki daha geniş değişimlerin bir yansıması olarak görüyorlar.
Müzik, yalnızca dinlemeyi sevdiğimiz bir şey olmanın ötesine geçen çeşitli hizmetler sağlar. Muhtemelen hepimizin, duygularımızı düzenlemeye veya bir davranışı değiştirmeye yardımcı olmak için kullandığımız bir şarkı veya çalma listesi vardır. Örneğin, iyi bir çalma listesi, spor salonunda başka bir set daha yapmayı istemek veya hemen orada vazgeçmek arasındaki farkı yaratabilir. Aynı şekilde, olumlu bir mesaj ileten bir şarkı bizi harekete geçmeye teşvik edebilirken, olumsuz veya agresif sözler tam tersini yapabilir. Geçmişte, bazı müzikler toplumsal değişimi teşvik etmek ve kolektif eylemi harekete geçirmek için bile kullanılmıştı.
Bunlar ve diğer etkiler bilim adamlarının gözünden kaçmamıştır. Yıllar boyunca araştırmacılar, birbirlerini nasıl etkilediklerini görmek için popüler müzikteki değişen eğilimlerin yanı sıra dinleyici davranışlarını da analiz ettiler. Örneğin 2025’te yayınlanan bir araştırma, modern pop müziğin artık daha az karmaşık zaman geçtikçe. Durumun neden böyle olduğundan emin olmasalar da, bunun daha fazla insanın daha hızlı müzik bestelemesine olanak tanıyan teknolojideki ilerlemelerle ilgili olabileceğini öne sürüyorlar.
Müzik aynı zamanda zeka seviyemizi de etkileyebilir. empati aynı zamanda kendi ahlakımıza dair içgörüleri de açığa çıkarıyor. 2023 yılında Londra’daki Queen Mary Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, bir kişinin müzik zevkinin iyi bir gösterge olabileceğini buldu. ahlaki değerler Hem lirik hem de işitsel özelliklerin bir kişinin ahlaki pusulasını tahmin edebildiğini bulduk. Örneğin, ses tonu ve tını, özen ve adalet değerlerinin önemli belirleyicileriyken, şarkı sözleri duygusal ve duygusal içeriklerine bağlı olarak sadakati, otoriteyi ve saflığı öngörebiliyordu.
Şimdi aynı araştırmacılardan bazıları ve diğerleri dikkatlerini popüler müzik ahlakının zaman içinde nasıl değiştiğine çevirdi.
Popüler müzikte kullanılan duygusal ve ahlaki dilde önemli bir değişimi ortaya çıkarmak için 1960 ile 2023 arasında yayınlanan 380.000’den fazla şarkıyı analiz ettiler. Uzmanlar, özen ve nezaketle ilişkilendirilen ahlaki erdemlerin yıllar geçtikçe daha az yaygınlaştığını, zarar verme, aldatma, yıkıcılık ve aşağılama ile bağlantılı dilin ise arttığını buldular.
Queen Mary Üniversitesi’nden Vjosa Preniqi şöyle açıklıyor: “Müzik eğlenceden çok daha fazlasıdır. Toplumların kendileri hakkında hikayeler anlatma yollarından biridir. On yıllar boyunca şarkı sözlerini analiz ederek duygusal ifadelerin ve ahlaki anlatıların zaman içinde nasıl geliştiğini görmeye başlayabiliriz.” ifade.
“Bulduğumuz şey, özen ve nezaket gibi erdemlerle ilişkilendirilen dilden, çatışma, zarar ve diğer ahlaki kaygıları yansıtan temalara doğru kademeli bir geçişti. Bu modeller tür ve şok faktörü gibi çeşitli faktörlere bağlıdır, ancak değişen kültürel değerlere ve duygusal ifadeye yönelik büyüleyici bir pencere sağlarlar.”
Bu, şarkı sözlerindeki ahlaki içeriği bu ölçekte gösteren ilk çalışmadır. WASABI veri kümesini (büyük ölçekli bir müzik bilgisi grafiği ve şarkı koleksiyonu) ve kapsamı 2023’e kadar genişleten ve 5.500 şarkı daha ekleyen hedeflenen Billboard Yıl Sonu liste şarkı koleksiyonunu kullanarak 1960’tan 2010’a kadar 377.000’den fazla İngilizce şarkıyı değerlendirdi.
Daha sonra, belirli ahlaki temaların zaman içinde nasıl ortaya çıktığını takip etmek için yapay zeka ve dil analizi tekniklerini kullandılar; erdemli şarkı sözlerindeki azalmayı ve ahlaksızlıkla ilişkili şarkılardaki artışı ortaya çıkardılar.
Örneğin, WASABI veri seti, aşağılanma (kirli, kırık, çürümüş, yozlaşmış, ruhsal açıdan düşmüş hissetme vb.) ile ilişkili şarkı sözlerinin yüzde 52 oranında arttığını, zarar verme (başkalarını incitmek, incinmek, şiddet, acı çekmek, intikam veya yıkım) ile ilişkili şarkı sözlerinin ise yüzde 49,13 arttığını ortaya çıkardı. Hile (haksız muamele, ikiyüzlülüğü vurgulama, eşit muamele çağrısı) yüzde 47,99 oranında artarken, Yıkım (kuralları çiğnemek, otoriteyi veya liderleri reddetmek, isyan, kaos) yüzde 40,91 arttı.
Bu, 1960’tan 2010’a geçişi yansıtıyor. Bunu takiben Billboard veri seti 2023’e kadar benzer değişiklikler gösterdi. Burada Hile yüzde 70,92, Bozulma yüzde 62,14, Yıkım yüzde 50,57 ve zarar yüzde 36,34 arttı.
Buna karşılık, erdemleri teşvik eden şarkı sözlerinde bir düşüş yaşandı. WASABI veri setinde, Başkalarını rahatlatmak, birini kurtarmak, insanların yanında olmak, acıyı azaltmak olan İlgi yüzde 24,38 oranında azalırken, Saflık (saf, kutsal, arınmış, temiz, masum, ruhsal olarak dönüştürülmüş olmak) yüzde 12,48 oranında düştü ve sadakat (birinin yanında olmak, gruplara ait olmak, memleket gururuna ya da grup kimliğine sahip olmak) yüzde 11,26 oranında düştü.
Benzer bir durum Billboard veri setinde de yaşandı; Care yüzde 30,4, Purity ise yüzde 21,45 oranında düştü.
İhanet gibi kötü alışkanlıkların zaman içinde yalnızca marjinal değişiklikler gösterdiğini, Otorite ve Adalet gibi erdemlerin ise aslında orta derecede arttığını belirtmek gerekir.
Londra Queen Mary Üniversitesi’nde dijital müzik işleme alanında Yardımcı Doçent ve Yapay Zeka ve Müzik alanında CDT’nin ortak araştırmacısı Dr. Charalampos Saitis, “Popüler müzik, kültürel değişimi keşfetmek için benzersiz bir mercek sağlıyor. Müzik çok yaygın ve etkili bir ifade biçimi olduğundan, şarkı sözlerini geniş ölçekte analiz etmek, aksi takdirde görünmez kalacak kalıpları belirlememize olanak tanıyor” diye ekledi.
“Müzik etrafımızdaki dünyayı hem yansıtıyor hem de şekillendiriyor. Şarkı sözlerinde ahlaki anlatıların nasıl geliştiğini anlamak, önemli sosyal konular etrafında kültür, kimlik ve kolektif değerlerde meydana gelen daha geniş değişiklikleri daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.”
Ekip ayrıca, atfedilen sanatçının cinsiyet kategorileri ile lirik içerikleri arasında ilişkiler de buldu. Kadınların özen ve sadakat ile ilgili şarkı sözlerini kullanma olasılıklarının daha yüksek olduğunu, erkeklerin ve karma cinsiyetli grupların ise zarar, yıkıcılık ve aşağılanma gibi olumsuz temaları yansıtan şarkı sözlerine daha yüksek bir eğilim gösterdiğini gözlemlediler. Ancak, bu sonuçların ikili sanatçı cinsiyet sınıflandırması ve veri kümesindeki esaslı sanatçı cinsiyet dengesizliği ışığında yorumlanması gerektiğini vurguluyorlar.
Sonuçta araştırma, müziğin bir toplumun duygularını, anlamını ve değerlerini nasıl ilettiğine dair değerli bir kayıt olabileceğini gösteriyor. Bu, zihinsel sağlık, sosyal uyum ve kültürel değişime ilişkin tartışmaların kamusal alanda devam ettiği bir dönemde onu önemli bir bilgi kaynağı haline getiriyor.
Makale şurada yayınlandı: Bilimsel Raporlar.
News
