Tekerleği icat eden uygarlık ile yazıyı bulan uygarlık aynıdır. Mezopotamya‘da bulunan Sümer uygarlığı hem yazıyı icat ederek bilime hem de tekerleği icat ederek toplumun gelişmesine katkıda bulunmuştur. Tekerlek dönemin önemli icatlarından biri olmuştur.
Yazıyı bulduktan sonra Sümerler icat ettikleri her şeyi killerin üzerine yazıyor ya da resmediyordu. Tekerleği de bir kabın üzerine çizdiler ve bu sayede günümüzde tekerleği icat edenlerin Sümerler oldukları anlaşıldı.
Tekerleği Kim, Ne Zaman Buldu?
Amerikalı bir arkeolog tarafından yapılan kazılar sonucu tekerlek ile ilgili en eski kayıtlara Sümerlerde rastlanmıştır. Bir Sümerli tarafından tekerlekli kazık resmedilmiştir. Yapılan bir diğer araştırmada ise yine Sümer şehirlerinden biri olan Ur şehrinde milattan önce 2950 senesinden kalan bir mezarlıkta tekerlek kalıntıları bulunmuştur.
Bu bilgiler doğrultusunda tekerleği icat eden uygarlığın Sümerler olduğunu söylemek mümkündür. Yontma taş devrinden itibaren insanlar avladıkları hayvanları bir yerden bir yere taşıma ihtiyacı içine girmişlerdir. Bu durum da tekerleğin neden icat edildiğine dair sorulara yanıt olur.
Tekerleği Kim İcat Etti?
Günümüzde her ne kadar tekerlek ulaşım adına önemli bir icat olsa da ilk bulunduğunda daha farklı amaçlara aracılık ediyordu. Tekerlek ilk olarak medeniyetlerin beşiği olarak da bilinen Mezopotamya’da ortaya çıkmıştır. Her ne kadar çok net bilgiler olmasa da M.Ö 4200 ile 4000 tarihlerine denk geldiği söylenebilir.
Tekerlek ilk üretildiğinde ulaşım için değil çanak çömlek çarkı için üretilmiştir. Tekerlek ile alakalı en eski kalıntılara Sümerlerin çizdiği sembollerden ulaşmak mümkündür. Sümerlerin tekerleği çizdiği kalıntıların M.Ö 3500 yılarına denk geldiği bilinir. Tekerleğin tarihi Yontma taş devri ve Sümerlerden itibaren ilerlemiştir.
Tekerleğin Gelişimi
Tekerleğin gelişmiş versiyonlarına milattan önce 200’li yıllarda savaş arabalarında rastlamak mümkündür. Demir çağının da başlaması ile beraber demirler işlenmeye başlanmış ve tekerler de sabitlenerek daha sağlam hale getirilmiştir. Kauçuk 10. yüzyılda Avrupa’ya ulaştığı zaman lastikten yapılan tekerler ortaya çıkmıştır. İlk kez de 1881 senesinde havasız lastik tekerler Londra’da üretilmiştir.
İçine havanın basıldığı lastikler ise 1845 senesinde icat edilmesine rağmen 1888 senesinde Boyd Dunlop tarafından patenti alınmıştır. Modern çağın birçok alanında kullanılan ve hayatı kolaylaştıran tekerlek tüm zamanların en büyük mekanik icatları arasındadır. Taşıtlardan makinelere kadar birçok alanda kullanılmakta ve insanların hayatını kolaylaştırmaktadır.
News
